Het werkwoord 'aannemen' kan betekenen accepteren of veronderstellen. Veronderstellen is in wezen iets als feit accepteren, zonder dat de juistheid daarvan is bewezen. In de wetenschap is dat eigenlijk een zwakte. In de wetenschap moet je zo min mogelijk aannemen.
In persoonlijke ontwikkeling heb ik geleerd dat aannemen juist heel belangrijk is. Daar betekent het open staan voor wat er is, of dat nu leuk of pijnlijk is. Een dergelijke ontvankelijkheid is een fundament voor ontwikkeling: om te groeien moet je beginnen met het accepteren van de situatie zoals die nu is.
Wie analyseert pakt de werkelijkheid niet vast maar denkt erover na en houdt die op een afstandje, via modellen en hypothesen. Eigenlijk creëer je via analyse fantasieën over de werkelijkheid. Analyseren en 'vastpakken' (weer een betekenis van aannemen) tegelijk kan niet, want door vast te pakken verlies je de noodzakelijke afstand om te kunnen analyseren, of om iets van verschillende kanten te kunnen beschouwen.
In het westen hebben we een diep vertrouwen in analyse als benaderingswijze van de wereld om ons heen. In essentie is het een wantrouwende en afstandelijke houding. In de wetenschap heeft die ons ook ver gebracht. Karl Popper, de belangrijke wetenschapsfilosoof, stelde dat iets slechts 'waar' is zolang het niet gefalsifieerd is. Eeuwige waarheid bestaat niet in de wetenschap. Dus: altijd blijven twijfelen. Wie analyseert zou inderdaad altijd moeten blijven twijfelen, gezien het hypothetische en fantasievolle karakter van analyses. Twijfel is goed voor de analyticus, zoals ik eerder heb beschreven.
Dat maakt ook dat analyse verwart als je die op jezelf toepast. Ook hier vertegenwoordigt ze fantasie en twijfel over de werkelijkheid (jezelf in dit geval). Twijfel naar jezelf zal je nooit vertrouwen in jezelf bezorgen. Vertrouwen in jezelf heb je nodig als basis voor ontwikkeling.
Je eigen persoonlijke groei gaat niet over de waarheid, maar over jouw waarheid. Die bepaal je niet zelf, je vindt de waarheid niet door die te analyseren, fantaseren, of construeren. Jouw waarheid is er, ligt voor je, wacht tot je die zuiver ziet en ontdekt. Daarvoor is aannemen nodig, kijken en voelen, je eigen kritische zelf tot zwijgen brengen. Je hoofd stil, en gewaar worden. Constateren in plaats van analyseren. Ontvankelijk zijn. Wanneer je daarin slaagt, ontdek je ook meteen waarom het tegendeel, de analyse, vaak zo aantrekkelijk lijkt: die is minder pijnlijk of intens, afstandelijker, veiliger, controleerbaar, en manipuleerbaar.
