donderdag 4 oktober 2007

Hebzucht

Ik heb dan nu eindelijk de veel besproken film The Secret gezien. Met opgetrokken wenkbrauwen, dat wel. Waarom al die geheimzinnigheid, fluisterende stemmen, perkamenten behangetjes, krulletters, magie en galm? Oh natuurlijk, het gaat om een geheim. Een geheim dat enkele groten der aarde door de geschiedenis al kenden, maar voor het grote publiek, wij dus, buiten beeld bleef.

Toch - eerlijk is eerlijk - was ik benieuwd waar al die 'fuss' over ging. De boodschap: wat je denkt, dat trek je aan. 'The law of attraction'. Als je overal gevaar in ziet, is de kans dat je vervelende dingen overkomt groter. Als je met liefde en waardering naar mensen kijkt, ontmoet je liefde en waardering. Dat is volgens mij geen geheim, maar iets dat veel mensen intuïtief al weten.

Wat - afgezien van de 'hoolabaloo' eromheen - verwart me dan zo? Terwijl de film een heel spiritueel sausje heeft gaat het vooral om hebzucht. Willen hebben. Van geluk, maar vooral geld en spullen. Dat staat haaks op vele spirituele tradities. Hebzucht kleeft aan je vast. Je geluk wordt afhankelijk van je doel. Het doel halen geeft geluk, het niet halen ongeluk. Daarom veroorzaakt 'willen hebben' lijden. Duurzaam geluk ontstaat niet door je gehechtheid aan je doel maar door onthechting daarvan. Een doel hebben is goed, je geluk ervan afhankelijk maken niet. De belofte dat je alles kunt krijgen wat je wilt roept bij mij hebzucht op, en ik verwacht ook bij anderen. Het is heel menselijk 'meer' te willen. Dat irriteert me, want het helpt me niet.

Misschien zal ik eeuwig geluk kennen als ik altijd alles zal krijgen wat ik wil? Als ik me van nu af altijd kan onderdompelen in overvloed? The Secret biedt de toegang daartoe, lijkt het. Maar... Is een drugsverslaafde gelukkig als hij onbeperkt toegang heeft tot zijn fix? Nee, hij wordt ongelukkig van zijn verslaving, en zijn gebrek aan autonomie.

Ander punt. het positieve kan niet bestaan zonder het negatieve. Dat is (ook) een natuurwet.

"Je vreugde is omhulde smart. En de bron waaruit je lach ontspringt, werd vaak gevuld met je tranen. Hoe kan het anders zijn? Hoe dieper de smart in je wezen kerft, hoe meer vreugde je kunt bevatten. Is niet de beker die je wijn bevat dezelfde beker die in de oven van de pottenbakker werd gebakken? En is niet de luit die je geest kalmeert hetzelfde hout dat door mensen werd uitgehold?

Wanneer je blij bent, schouw dan diep in je hart, en je zult zien dat enkel wat je smart gegeven heeft, ook vreugde brengt. Wanneer je verdrietig bent, blik dan opnieuw in je hart en je zult zien dat je weent om wat je vreugde schonk." De Profeet, Kahlil Gibran

Alles heeft twee polen. Ook aan geluk of harmonie of rijkdom zit een negatieve pool. Zonder de negatieve pool kan de positieve niet bestaan. The Secret kan de indruk geven dat elke associatie met het negatieve het negatieve aantrekt. Dat klopt niet helemaal. Gehechtheid aan het negatieve roept het negatieve op. Omgang met en acceptatie van het negatieve geeft ruimte aan het positieve. Dat is 'accepteren wat is'. Je gedachten richten op je verlangens en zo de 'law of attraction' hanteren werkt, maar alleen na het volledig toelaten en omarmen van dat wat je niet wilt. En dat maakt het nou juist net zo moeilijk.

"Bij jou kweken de mensen vijfduizend rozen in één tuin, zei het prinsje, en ze vinden daarin niet wat ze zoeken. Nee, dat vinden ze niet, antwoordde ik. En toch zouden ze kunnen vinden wat ze zoeken in één enkele roos of in een beetje water. Ja, dat is zo, antwoordde ik. En het prinsje voegde eraan toe: Maar ogen zijn blind. Met het hart moet men zoeken." Antoine de Saint-Exupéry, De Kleine Prins