zaterdag 1 maart 2008

Meesterschap

Wat maakt iemand tot een meester in wat hij of zij doet? Ik vind dat moeilijk te omschrijven. Hoogst-waarschijnlijk is mijn visie op meesterschap, zoals mijn visie op de meeste dingen, persoonlijk. Wie herken ik als meester in zijn vakgebied? Wat me opvalt is dat er een soort trefzekerheid is in zijn handelen. Die heeft waarschijnlijk met ervaring te maken. Die trefzekerheid betekent niet dat hij geen fouten maakt. Veel meesters zijn verre van perfect in wat zij doen. Maar ze weten dat heel goed.

Ik geloof verder dat een meester een diepe verbinding heeft weten te leggen tussen zijn eigen essentie en wat hij doet. Er ligt iets heel persoonlijks in zijn vak. Zijn vak is een vertaling geworden van wie hij is. Veel meesters hebben een lange weg afgelegd. Ze zijn zichzelf meerdere malen tegengekomen terwijl ze zich hun vak eigenmaakten. Ze hebben geworsteld met hun vak, soms deed de nabijheid van wat zij in zich ontwikkelden bijna te veel pijn, omdat dit zo dicht bij henzelf lag. Die persoonlijke verbinding met wat ze vakmatig doen is voelbaar. Het geeft diepgang aan hun 'product'.

Wie iets doet op meesterlijke manier, maakt van zijn vak een kunst. Het is mooi, esthetisch, soms rauw. Het raakt iets in degene die ermee in aanraking komt. Misschien is het die diepe verbinding die je ook als 'kijker' ervaart. De meesterschilder legt iets in zijn schilderijen dat je diep raakt, de danser doet dat in beweging, de wetenschapper via zijn denken, de dichter via woorden, de muzikant via geluid, de meester in coaching doet dat door de manier waarop hij relateert met zijn cliƫnten. In alle gevallen merk je een diepe persoonlijke relatie tussen de meester zelf en wat hij doet, en zo voel je je als 'kijker' diep geraakt door je verhouding tot het product van de meester, alsof je begeleid wordt naar je eigen kern via zijn werk.

Wanneer ik iemand herken als een meester in zijn vak - nogmaals, dat is niet een absoluut gegeven maar een persoonlijke keuze - dan ervaar ik steeds in al zijn handelingen de persoon van de meester. Zo wordt zijn product heel herkenbaar en persoonlijk.

Veel mensen die virtuoos zijn in hun vak, je ziet dat vooral in de expressieve vakken, leven niet gemakkelijk. Ze worstelen met zichzelf en vinden via hun werk een uitdrukking van die worsteling. In hun werk leggen ze zo, vaak zonder het zelf te weten, iets diep menselijks, iets dat voor velen herkenbaar is. Het is hun sensitiviteit die anderen helpt contact te leggen met de diepten van henzelf. Natuurlijk is dit alles bestrijdbaar en zijn er ook opgeruimde, probleemloze virtuozen, maar ik ken er niet veel.