Bestaat er goed en kwaad? Ogenschijnlijk wel, want er is veel moois te vinden in de wereld, en er wordt ook veel gevochten en kapot gemaakt. Er is naast het creërende ook het vernietigende.
Voor het laatste groeit de aandacht. Er is angst voor terrorisme, Islam, extremisme, vreemdelingen, 'het westen'. Er is angst voor van alles eigenlijk, voor de schadelijke werking ervan, voor de bedreiging van wat ons lief is. We zijn in onze alles omvattende angst geobsedeerd door veiligheid. In onze steeds beter beschermde bunkers worden we banger en banger.
Hoe ontstaat het kwade? Niemand wil iets slechts doen. Het kwade ontstaat bijna altijd met goede bedoelingen. Des te hoogdravender het goede doel, des te groter het kwaad, zo lijkt het. In de obsessie het goede te beschermen door het kwade te bestrijden wordt niets goeds geboren, en groeit de vernietiging. Niemand wil dat, het gebeurt toch. Om uit de cirkel van het kwaad te geraken, moeten we kijken hoe een goede bedoeling vervormd raakt tot een kwade uitkomst. Wat kenmerkt het "goed bedoelde kwade"?
Het miskent de complexiteit en genuanceerdheid der dingen. Voor het gemak wordt de altijd aanwezige veelvormigheid van de werkelijkheid teruggebracht tot een simpel, gemakkelijk te begrijpen, eenzijdig probleem. Elke vorm van intelligentie ontbreekt. Vaak krijgt wat kwaad uitpakt veel bijval van bange mensen, die verlangen naar een gevoel van veiligheid. Dat verlangen naar veiligheid bevredigen zij door hun wereld te reduceren tot iets eenvoudigs en begrijpelijks. Maar we kunnen de wereld niet begrijpen, en het is blind te geloven dat de wereld simpeler wordt als je de complexiteit ervan miskent.
Het is gedreven door angst. Het doel is het kwade te bestrijden door het goede te doen, en zo wordt - blijkt steeds weer - het kwade gesterkt. Kwaad bestrijden gemotiveerd door angst creëert het kwaad, hoe goed de bedoelingen ook zijn, zo blijkt. Angst is een slechte drijfveer, en een slechte raadgever.
Het wil altijd iets tegengestelds aan zichzelf bestrijden door gelijke middelen in te zetten. Deze strijders begrijpen niet dat zij met hun strijdvaardigheid het kwaad dat zij bestrijden sterker en groter maken, omdat ze het voeden. Wil je het koude bestrijden? Zet dan warmte in! Wil je iets bestrijden, doe dan iets tegengestelds, en niet hetzelfde als wat je bestrijdt. Wil je extremisme bestrijden? Wees dan liefdevol en ontvankelijk, ook ten aanzien van het extremisme.
Het spreekt niet van liefde. Liefde wordt daar vaak geassocieerd met zwakte, terwijl daadkracht geassocieerd wordt met het goede. Er worden krachtige termen gebruikt, die getuigen van daadkracht, maar zelden van liefde.
We zouden moeten ophouden met het kwaad te bestrijden, bang te zijn, te oversimplificeren omdat we zo bang zijn voor complexiteit, en zo vreselijk bezig te zijn met ons ego. Als we tenminste het goede willen.
Rita Verdonk en alle andere moraalridders van deze wereld, uw boodschap kan niets goeds brengen. We weten dat. De geschiedenis, waardoor u met vlaggen, grote woorden en gebalde vuisten zo van gecharmeerd lijkt, heeft het geleerd. Waarom brengt u dan uw boodschap? Waar is uw liefde voor de ander, uw vertrouwen in de medemens? Wilt u kwaad bestrijden? Heb dan lief, want door het kwaad aan te vallen wordt het kwader.
posterdesign by © stefan hanser, rotterdam
