De kredietcrisis zet ons in beweging. We zijn wakker geschud. We zijn meer dan tevoren bereid om te kijken naar wat goed was en wat beter kan. Zo leidt een crisis altijd tot bewustwording en groei. Althans, als de vraag die de crisis ons stelt correct wordt begrepen.
Het lijkt dat de crisis vooral wordt begrepen als een signaal dat alles anders moet. Misschien is dat ook zo, maar veel mensen trekken die conclusie al, nog vóórdat zij wat zich ontvouwt werkelijk hebben willen aanschouwen. Het is onze oplossingsgerichtheid die dat doet. Na een vluchtige blik op wat er op ons afkomt staan wij al klaar met onze oplossingen. We willen er vanaf zijn voordat het zich voltrokken heeft. In de kiem gesmoord, als het even kan. We noemen dat proactief, maar we riskeren verwarring en paniek in plaats van helderheid en vooruitgang.
In essentie wordt onze proactiviteit ingegeven door angst. Het vraagt veel moed om de golf die op ons afkomt in kalmte tegemoet te treden, te leren kennen, te leren zien wat de essentiële boodschap is die deze in zich meedraagt, zonder meteen tot handelen over te gaan.
Wie bereid is in kalmte en rust te ontmoeten wat zich ontvouwt, krijgt als vanzelf heldere boodschappen over het gedrag dat gewenst is om daarmee om te gaan. Niet oplossen, maar ermee omgaan. Niet doen verdwijnen, maar ervan leren. Dan kan er vooruitgang zijn. Het is een houding van wachten, alert zijn, luisteren naar wat de gebeurtenissen ons willen vertellen. En dan komt er vanzelf een opening, die het mogelijk maakt het tij te keren.
In het algemeen lijkt de kredietcrisis een uitnodiging te zijn, om ons te bezinnen, om te vertragen, om na te denken alvorens te handelen. De tijd daarvoor wordt ons juist nu gegund, want crisis betekent vertraging van het natuurlijke proces. Het is als de winter, waarin de natuur tot stilstand komt. Een stille periode waarin op onzichtbaar niveau een nieuwe lente wordt voorbereid. Een periode met een naar binnen gekeerde energie, van bezinning en reflectie.
Om mij heen zie ik een heel andere energie, van handen uit de mouwen, werk aan de winkel, stilstand is vooruitgang, wie nu niet handelt zal tenonder gaan! Al die beweging is zeker deel van het hanteren van een crisis, maar niet het eerste deel. Het eerste deel is goed kijken, bewustworden van wat er gebeurt. Meebewegen. Wie deze eerste stap overslaat, riskeert de crisis - die een natuurlijk proces van teruggang na groei is - te verergeren in plaats van te verlichten.
Ons ego houdt niet van wachten, neemt liever zelf het heft in handen. Het ego gelooft er niet in, dat antwoorden ons gegeven worden. Het ego is bereid korte tijd te wachten, vol ongeduld, om dan triomfantelijk te stellen dat wachten niets oplevert. Zie je wel? We moeten het allemaal zelf doen. En zo blijft een eeuwige cyclus bestaan, van te snel geconstrueerde 'oplossingen', die de basis zijn voor nieuwe problemen.
('Handelen door niet te handelen' of Woe Wei is een Taoïstisch begrip, dat niets van doen heeft met passiviteit, maar met recht doen aan het natuurlijk proces in wat je doet. In je handelen volg je, als vanzelf, de natuur, bent daar één mee, in plaats van een afgezonderd 'individu'.)
