Wat ik nou zo raar vond is ...
Begrijp jij nou dat ...
Een normaal mens zou toch denken ...
Wie doet nou zo iets?
We verwonderen ons 80% van onze tijd over de stupiditeit van anderen, hun gebrek aan inzicht, hun falende zelfbewustzijn, hun ineffectieve gedrag. We lijken te denken dat als wij het zouden doen, alles een stuk beter zou gaan. We honen en we verbazen ons, we ergeren ons, net zoals anderen zich verbazen over en ergeren aan ons.
De fundamenten hiervan liggen bij onszelf. We kunnen zo goed zien wat er fout is bij anderen, we kunnen de oorlogen in verre landen zo goed veroordelen, we kunnen de politici in Den Haag zo goed bekritiseren, we kunnen ons zo goed verbazen over de vreemde gedragingen van onze verre kennissen. Waar komt al die kritische scherpte vandaan? Wie goed luistert naar al die verhalen over anderen, merkt dat er een bepaalde parmantigheid in overheerst. "Snap jij dat nou? Ik zou dat heel anders doen". Door anderen te veroordelen voelen we ons beter over onszelf. Als anderen 'niet goed wijs' zijn, dan komen we er relatief goed vanaf. Maar in de diepte gaan we meestal hetzelfde om met onszelf als met de wereld buiten ons. De innerlijke kritikus belaagt ons, valt aan, is op z'n hoede, en brengt je uit balans bij iedere verkeerde stap.
We externaliseren - brengen naar buiten - wat we vanbinnen met onszelf doen. Makkelijker anderen af te vallen dan jezelf, of, als je jezelf afvalt, zorg dan dat je anderen ook afvalt, liefst nog een beetje meer, anders kom je er zo bekaaid af.
Het antwoord lijkt - zoals altijd - te liggen bij onszelf. Als we onszelf onze beperkte natuur zouden kunnen vergeven, onze gebreken, het feit dat we mensen zijn en dus verre van perfect, dan zou het misschien lukken anderen ook met meer zachtheid te benaderen. Zolang we blijven geloven dat uitsluitend kritiek en voorwaardelijkheid ons op een 'hoger niveau' kunnen brengen, zullen we oeverloze debatten blijven voeren in politiek en werk, zullen we ruzie en conflict hebben, zullen we oorlogen blijven voeren.
Debat en conflict zijn deel van het leven, ja misschien is zelfs oorlog een onvermijdelijk aspect van ons bestaan. Maar de bewustwording van hoe we met onszelf omgaan, onze angsten en onze belemmeringen, en de bereidheid onszelf en anderen te accepteren als onvolledige, lerende, zoekende wezens, zal ons zachter maken, zodat we minder geneigd zullen zijn anderen aan te vallen.
